อุปกรณ์เซฟตี้เบื้องต้น มีอะไรบ้าง?

อุปกรณ์เซฟตี้เบื้องต้น มีอะไรบ้าง? รู้จักอุปกรณ์ความปลอดภัยที่คนทำงานควรมี

การทำงานก่อสร้าง งานช่าง งานโรงงาน หรือแม้แต่งานซ่อมแซมเล็ก ๆ ภายในบ้าน ล้วนมีความเสี่ยงที่แตกต่างกัน บางงานอาจมีเศษวัสดุกระเด็น บางงานมีเสียงดัง ฝุ่น สารเคมี ความร้อน หรือมีโอกาสที่สิ่งของจะตกใส่

ด้วยเหตุนี้ อุปกรณ์เซฟตี้ จึงเป็นสิ่งที่ไม่ควรมองข้าม เพราะช่วยลดการสัมผัสกับอันตรายและลดความรุนแรงของการบาดเจ็บเมื่อใช้อย่างถูกต้อง

แล้ว อุปกรณ์เซฟตี้เบื้องต้น มีอะไรบ้าง? จริง ๆ แล้วอุปกรณ์ที่ต้องใช้ไม่ได้เหมือนกันทุกหน้างาน แต่มีอุปกรณ์พื้นฐานหลายชนิดที่พบได้บ่อยและเหมาะสำหรับการเริ่มต้นจัดชุดอุปกรณ์ความปลอดภัย

อุปกรณ์เซฟตี้คืออะไร?

อุปกรณ์เซฟตี้ หรือ อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (Personal Protective Equipment: PPE) คืออุปกรณ์ที่ผู้ปฏิบัติงานสวมใส่หรือใช้งานเพื่อช่วยลดการสัมผัสกับอันตรายในพื้นที่ทำงาน

ตัวอย่างเช่น หมวกนิรภัยช่วยป้องกันศีรษะจากวัตถุที่อาจตกหรือกระแทก แว่นตานิรภัยช่วยป้องกันดวงตาจากเศษวัสดุ และรองเท้านิรภัยช่วยป้องกันเท้าจากอันตรายบางประเภท

อย่างไรก็ตาม PPE เป็นหนึ่งในมาตรการควบคุมความเสี่ยง ไม่ใช่สิ่งที่ใช้แทนการกำจัดอันตรายหรือการควบคุมอันตรายที่ต้นเหตุ ดังนั้นควรใช้อุปกรณ์ให้เหมาะกับความเสี่ยงของงานควบคู่กับวิธีทำงานที่ปลอดภัย

อุปกรณ์เซฟตี้เบื้องต้น มีอะไรบ้าง?

สำหรับงานช่างและงานก่อสร้าง อุปกรณ์พื้นฐานที่ควรรู้จักมีหลายชนิด แต่สามารถเริ่มต้นจากอุปกรณ์สำคัญดังต่อไปนี้

1. หมวกนิรภัย

หมวกนิรภัย (Safety Helmet) ใช้สำหรับช่วยป้องกันศีรษะจากวัตถุที่ตกหล่น การกระแทก หรืออันตรายอื่นตามประเภทและมาตรฐานของหมวก

เหมาะสำหรับงานก่อสร้าง งานติดตั้ง งานโรงงาน และพื้นที่ที่มีความเสี่ยงจากวัตถุเหนือศีรษะ

ก่อนใช้งานควรตรวจสอบเปลือกหมวก ระบบรองใน และสายรัดให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งาน หากหมวกมีรอยแตกร้าวหรือได้รับแรงกระแทกรุนแรง ควรเปลี่ยนตามคำแนะนำของผู้ผลิตหรือข้อกำหนดของสถานที่ทำงาน

2. แว่นตานิรภัย

ดวงตาเป็นอวัยวะที่ได้รับบาดเจ็บได้ง่าย โดยเฉพาะงานตัด เจียร เจาะ หรือทำงานที่มีเศษวัสดุกระเด็น

แว่นตานิรภัย (Safety Glasses) ช่วยป้องกันดวงตาจากเศษวัสดุ ฝุ่น หรืออนุภาคที่เกิดขึ้นจากการทำงานบางประเภท

หากเป็นงานที่มีความเสี่ยงสูงกว่า เช่น มีเศษวัสดุกระเด็นรอบด้าน อาจต้องใช้อุปกรณ์ป้องกันดวงตาหรือใบหน้าชนิดที่เหมาะสมกับความเสี่ยงมากขึ้น

3. หน้ากากหรืออุปกรณ์ป้องกันระบบทางเดินหายใจ

งานก่อสร้างและงานช่างบางประเภททำให้เกิดฝุ่นหรืออนุภาคในอากาศ เช่น การตัดคอนกรีต การขัด การเจียร หรือการทำงานกับวัสดุที่ก่อให้เกิดฝุ่น

หน้ากากป้องกันฝุ่นหรืออุปกรณ์ป้องกันระบบทางเดินหายใจ ควรเลือกตามชนิดและระดับของอันตราย

สิ่งสำคัญคือหน้ากากแต่ละประเภทไม่ได้ป้องกันสารอันตรายทุกชนิด หากต้องทำงานกับสารเคมี ไอระเหย หรือก๊าซ ต้องเลือกอุปกรณ์ที่ออกแบบมาสำหรับอันตรายนั้นโดยเฉพาะ

4. ถุงมือนิรภัย

มือเป็นส่วนที่ต้องสัมผัสเครื่องมือและวัสดุโดยตรง จึงมีโอกาสเกิดการบาด การขีดข่วน การเสียดสี หรือการสัมผัสสารบางชนิด

ถุงมือนิรภัยมีหลายรูปแบบ เช่น

• ถุงมือกันบาด

• ถุงมือกันกระแทก

• ถุงมือสำหรับงานทั่วไป

• ถุงมือสำหรับงานเชื่อม

• ถุงมือสำหรับงานที่เกี่ยวข้องกับสารเคมี

ไม่ควรเลือกถุงมือจากความหนาเพียงอย่างเดียว แต่ควรดูว่าวัสดุของถุงมือและระดับการป้องกันเหมาะกับงานหรือไม่

สำหรับงานที่เกี่ยวข้องกับเครื่องจักรที่มีชิ้นส่วนหมุน ต้องพิจารณาความเสี่ยงเป็นพิเศษ เพราะถุงมือบางชนิดอาจมีความเสี่ยงต่อการถูกดึงเข้าไปในเครื่องจักรได้

5. รองเท้านิรภัย

รองเท้านิรภัย (Safety Shoes) ช่วยป้องกันเท้าจากอันตรายบางประเภท เช่น การกระแทกจากวัตถุ การเหยียบของมีคม หรือการลื่นล้ม ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับคุณสมบัติของรองเท้าแต่ละรุ่น

รองเท้านิรภัยมีทั้งแบบหัวเหล็ก หัวคอมโพสิต และรูปแบบอื่น ๆ โดยควรเลือกตามความเสี่ยงของงาน

สำหรับหน้างานก่อสร้าง ควรพิจารณาทั้งการป้องกันบริเวณหัวรองเท้า พื้นรองเท้า การยึดเกาะ และความเหมาะสมกับสภาพพื้นที่

6. เสื้อสะท้อนแสง

ในพื้นที่ก่อสร้างหรือบริเวณที่มีรถและเครื่องจักรทำงาน เสื้อสะท้อนแสง ช่วยให้ผู้สวมใส่ถูกมองเห็นได้ง่ายขึ้น โดยเฉพาะในพื้นที่แสงน้อยหรือบริเวณที่มีการเคลื่อนที่ของยานพาหนะ

เสื้อสะท้อนแสงมีทั้งแบบตาข่ายและแบบผ้า โดยบางรุ่นมีแถบสะท้อนแสงและกระเป๋าสำหรับใส่อุปกรณ์

อย่างไรก็ตาม เสื้อสะท้อนแสงไม่ได้ทำให้ผู้สวมใส่ปลอดภัยจากอันตรายทุกประเภท ควรใช้ร่วมกับการจัดพื้นที่ทำงานและมาตรการควบคุมการจราจรที่เหมาะสม

7. ที่ครอบหูหรืออุปกรณ์ป้องกันการได้ยิน

งานที่มีเสียงดังจากเครื่องจักร เครื่องเจียร เครื่องตัด หรือเครื่องมือไฟฟ้า อาจทำให้ผู้ปฏิบัติงานได้รับเสียงในระดับที่เป็นอันตรายต่อการได้ยิน

อุปกรณ์ป้องกันการได้ยินที่พบได้บ่อย ได้แก่

• ปลั๊กอุดหู (Earplugs)

• ที่ครอบหู (Earmuffs)

การเลือกควรพิจารณาระดับเสียง ระยะเวลาที่สัมผัสเสียง และค่าการลดเสียงของอุปกรณ์ รวมถึงข้อกำหนดของพื้นที่ทำงาน

8. หน้ากากเชื่อม

สำหรับงานเชื่อม การใช้แว่นตานิรภัยทั่วไปอาจไม่เพียงพอ เพราะผู้ปฏิบัติงานอาจต้องเผชิญกับแสงจากการเชื่อม รังสี เศษสะเก็ด และความร้อน

หน้ากากเชื่อม จึงเป็นอุปกรณ์สำคัญสำหรับงานเชื่อม โดยควรเลือกชนิดและระดับความเข้มของเลนส์ให้เหมาะกับกระบวนการเชื่อมและคำแนะนำของผู้ผลิต

นอกจากหน้ากากแล้ว งานเชื่อมควรใช้อุปกรณ์ป้องกันอื่นร่วมด้วย เช่น ถุงมือ เสื้อผ้าที่เหมาะสม และรองเท้านิรภัย

เลือกอุปกรณ์เซฟตี้อย่างไรให้เหมาะกับงาน?

เมื่อรู้แล้วว่า อุปกรณ์เซฟตี้เบื้องต้น มีอะไรบ้าง? ขั้นตอนต่อไปคือเลือกให้ตรงกับความเสี่ยง เพราะไม่จำเป็นต้องสวมอุปกรณ์ทุกชนิดในทุกงาน

ลองเริ่มจากการถามว่า “งานนี้มีอะไรที่อาจเป็นอันตรายต่อร่างกายบ้าง?”

ตัวอย่างเช่น

ตารางนี้เป็นแนวทางเบื้องต้นเท่านั้น การเลือก PPE สำหรับงานจริงควรอ้างอิงการประเมินความเสี่ยง ชนิดของอันตราย และข้อกำหนดของสถานที่ทำงาน

อุปกรณ์เซฟตี้ที่ดีควรมีคุณสมบัติอะไร?

นอกจากเลือกให้เหมาะกับงานแล้ว ควรตรวจสอบคุณภาพของอุปกรณ์ด้วย

มีมาตรฐานที่เหมาะสม

ควรเลือกผลิตภัณฑ์ที่มีมาตรฐานหรือข้อกำหนดด้านความปลอดภัยที่เหมาะกับประเภทอุปกรณ์และงานที่ใช้งาน

สวมใส่พอดี

PPE ที่ดีควรมีขนาดเหมาะสมกับผู้ใช้งาน เพราะหากหลวมเกินไปอาจลดประสิทธิภาพหรือรบกวนการทำงาน ขณะที่คับเกินไปก็อาจทำให้สวมใส่ไม่ต่อเนื่อง

ไม่ชำรุด

ก่อนใช้งานควรตรวจสอบอุปกรณ์ทุกครั้ง เช่น หมวกแตก แว่นเป็นรอยมาก ถุงมือขาด รองเท้าชำรุด หรือสายรัดเสียหาย หากพบความผิดปกติควรเปลี่ยนหรือซ่อมตามคำแนะนำของผู้ผลิต

เหมาะกับสภาพแวดล้อม

งานกลางแจ้ง งานในพื้นที่เปียก งานเชื่อม งานไฟฟ้า หรืองานสารเคมี ล้วนต้องการอุปกรณ์ที่มีคุณสมบัติเฉพาะแตกต่างกัน

ทำไมการใช้อุปกรณ์เซฟตี้จึงสำคัญ?

อุปกรณ์เซฟตี้ไม่ได้ทำให้ความเสี่ยงในหน้างานหายไปทั้งหมด แต่เป็นแนวป้องกันเพิ่มเติมเมื่อยังมีความเสี่ยงที่ไม่สามารถกำจัดหรือควบคุมได้ทั้งหมด

ตัวอย่างเช่น ในงานเจียร แม้จะมีการติดตั้งอุปกรณ์ป้องกันเครื่องจักรและจัดพื้นที่ทำงานอย่างเหมาะสม ผู้ปฏิบัติงานก็ยังควรใช้อุปกรณ์ป้องกันดวงตาหรือใบหน้าตามความเสี่ยง

การทำงานอย่างปลอดภัยจึงควรประกอบด้วยทั้ง การควบคุมอันตรายที่ต้นเหตุ การปฏิบัติตามขั้นตอนการทำงาน และการใช้อุปกรณ์ PPE ที่เหมาะสม

ดูแลอุปกรณ์เซฟตี้อย่างไรให้พร้อมใช้งาน?

อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคลก็ต้องได้รับการดูแลเช่นเดียวกับเครื่องมือช่าง

หลังใช้งานควรทำความสะอาดตามคำแนะนำของผู้ผลิต เก็บในบริเวณที่แห้งและเหมาะสม ไม่วางไว้ใกล้ความร้อน สารเคมี หรือบริเวณที่อาจทำให้อุปกรณ์เสื่อมสภาพ

ควรตรวจสอบสภาพเป็นระยะ และเปลี่ยนอุปกรณ์เมื่อหมดอายุ เสื่อมสภาพ หรือได้รับความเสียหายจนไม่สามารถทำหน้าที่ป้องกันได้อย่างเหมาะสม

สรุป อุปกรณ์เซฟตี้เบื้องต้น มีอะไรบ้าง?

อุปกรณ์เซฟตี้เบื้องต้น มีอะไรบ้าง? หากเริ่มจากงานช่างและงานก่อสร้างทั่วไป อุปกรณ์ที่ควรรู้จัก ได้แก่ หมวกนิรภัย แว่นตานิรภัย หน้ากากหรืออุปกรณ์ป้องกันระบบทางเดินหายใจ ถุงมือนิรภัย รองเท้านิรภัย เสื้อสะท้อนแสง อุปกรณ์ป้องกันการได้ยิน และหน้ากากเชื่อม

อย่างไรก็ตาม ไม่มีชุด PPE ชุดเดียวที่เหมาะกับทุกงาน การเลือกอุปกรณ์ควรเริ่มจากการประเมินว่า งานนั้นมีอันตรายอะไร แล้วเลือกอุปกรณ์ที่ออกแบบมาเพื่อป้องกันอันตรายนั้นโดยเฉพาะ

เพราะความปลอดภัยที่ดีไม่ได้เริ่มต้นจากการมีอุปกรณ์เยอะที่สุด แต่เริ่มจากการ เลือกอุปกรณ์ให้ถูกประเภท ใช้อย่างถูกวิธี และใช้อย่างสม่ำเสมอ

สอบถามเพิ่มเติม

Facebook:https://www.facebook.com/ContractorShopTH

Line: @Contractorshop

Shopee: https://shopee.co.th/ctsshop

Lazada: https://shopee.co.th/ctsshop

TikTok: https://www.tiktok.com/@contractor_shop

Tel: 02-091-9789

เยี่ยมชมเว็ปไซต์ คลิก: https://contractorshop.co.th/th/