คีม มีกี่ประเภท เหมาะกับการใช้งานแบบไหน?

คีม มีกี่ประเภท เหมาะกับการใช้งานแบบไหน? รู้จักคีมแต่ละชนิดก่อนเลือกใช้

ถ้าพูดถึงเครื่องมือช่างที่แทบทุกกล่องเครื่องมือต้องมี “คีม” ก็น่าจะเป็นหนึ่งในนั้น เพราะไม่ว่าจะเป็นงานก่อสร้าง งานซ่อมบำรุง งานไฟฟ้า งานประปา หรือแม้แต่งานซ่อมเล็ก ๆ ภายในบ้าน คีมสามารถช่วยจับ ดัด ตัด หรือยึดชิ้นงานได้อย่างสะดวก

แต่สิ่งที่หลายคนอาจยังไม่รู้คือ คีมไม่ได้มีเพียงแบบเดียว คีมแต่ละชนิดถูกออกแบบมาให้เหมาะกับลักษณะงานที่แตกต่างกัน บางชนิดเน้นการจับชิ้นงาน บางชนิดใช้สำหรับตัดสายไฟ บางชนิดเหมาะกับการดัดลวด ขณะที่บางแบบออกแบบมาเพื่อจับท่อหรือชิ้นงานที่มีรูปทรงเฉพาะ

ดังนั้นคำถามที่ว่า คีม มีกี่ประเภท เหมาะกับการใช้งานแบบไหน? จึงเป็นเรื่องที่ควรรู้ก่อนเลือกซื้อ เพราะการเลือกคีมให้ตรงกับงานไม่เพียงช่วยให้ทำงานง่ายขึ้น แต่ยังช่วยลดโอกาสที่เครื่องมือหรือชิ้นงานจะเกิดความเสียหายอีกด้วย

คีมคืออะไร?

คีมเป็นเครื่องมือช่างที่ใช้แรงจากมือผ่านด้ามจับและกลไกจุดหมุน เพื่อให้ปากคีมสามารถจับ ตัด ดัด บีบ หรือยึดชิ้นงานได้

โดยทั่วไปคีมจะประกอบด้วยส่วนสำคัญ เช่น

• ด้ามจับ สำหรับออกแรงและควบคุมเครื่องมือ

• จุดหมุน ช่วยทดแรงจากมือไปยังปากคีม

• ปากคีม ซึ่งมีรูปร่างแตกต่างกันไปตามประเภทและวัตถุประสงค์

• ส่วนตัด ในคีมบางประเภทที่ออกแบบมาสำหรับตัดลวดหรือสายไฟ

ด้วยรูปทรงของปากคีมที่แตกต่างกัน จึงเกิดเป็นคีมหลายประเภทสำหรับงานเฉพาะด้าน

คีม มีกี่ประเภท เหมาะกับการใช้งานแบบไหน?

จำนวนประเภทของคีมไม่มีตัวเลขตายตัว เพราะผู้ผลิตแต่ละรายอาจออกแบบคีมสำหรับงานเฉพาะทางแตกต่างกัน แต่ถ้าแบ่งตามประเภทที่พบได้บ่อยในงานช่าง สามารถทำความรู้จักได้ดังนี้

1. คีมปากจิ้งจก

คีมปากจิ้งจก หรือคีมปากยาว เป็นคีมที่มีปากเรียวยาว สามารถสอดเข้าไปในบริเวณแคบหรือซอกที่มือเข้าไม่ถึงได้

เหมาะสำหรับงานที่ต้องการ จับ ดัด จัดตำแหน่ง หรือหยิบชิ้นส่วนขนาดเล็ก โดยเฉพาะงานไฟฟ้าและงานประกอบ

เหมาะกับงาน

• จับสายไฟ

• ดัดลวด

• จัดตำแหน่งชิ้นส่วน

• งานประกอบ

• งานในพื้นที่แคบ

อย่างไรก็ตาม ไม่ควรใช้คีมปากจิ้งจกแทนคีมตัด หากรุ่นนั้นไม่ได้ออกแบบมาให้ใช้ตัด เพราะอาจทำให้ปากคีมเสียหายได้

2. คีมปากแหลม

คีมปากแหลมมีลักษณะปากเรียวและปลายแคบ เหมาะกับงานที่ต้องการความละเอียดและการเข้าถึงจุดเล็ก ๆ

จึงมักพบในงานไฟฟ้า งานอิเล็กทรอนิกส์ และงานประกอบชิ้นส่วน

เหมาะกับงาน

• จับสายไฟเส้นเล็ก

• ดัดลวด

• จับชิ้นส่วนขนาดเล็ก

• งานประกอบ

• งานที่มีพื้นที่จำกัด

3. คีมปากกลม

คีมปากกลมมีปากคีมเป็นทรงกลมเรียว เหมาะสำหรับการดัดลวดให้เป็นวงหรือส่วนโค้ง

จึงเป็นเครื่องมือที่พบได้ในงานที่ต้องการขึ้นรูปเส้นลวด

เหมาะกับงาน

• ดัดลวด

• ทำห่วงหรือวงลวด

• งานประดิษฐ์

• งานเครื่องประดับ

• งานที่ต้องการขึ้นรูปวัสดุเส้นเล็ก

4. คีมปากแบน

คีมปากแบนมีหน้าสัมผัสค่อนข้างกว้างและแบน เหมาะสำหรับจับหรือดัดชิ้นงานที่ต้องการให้ปากคีมสัมผัสได้เต็มพื้นที่มากขึ้น

เหมาะกับงาน

• จับชิ้นงาน

• ดัดโลหะบาง

• ดัดลวด

• งานประกอบ

• งานช่างทั่วไป

5. คีมปากขยาย หรือคีมปั๊มน้ำ

คีมประเภทนี้สามารถปรับระยะปากให้เหมาะกับขนาดของชิ้นงานได้ จึงใช้จับชิ้นงานที่มีขนาดหลากหลาย

มักใช้กับงานประปาและงานซ่อมบำรุง เพราะสามารถจับชิ้นส่วนทรงกลม น็อต หรืออุปกรณ์บางชนิดได้

เหมาะกับงาน

• จับท่อ

• จับข้อต่อ

• งานประปา

• งานซ่อมบำรุง

• จับชิ้นงานหลายขนาด

6. คีมล็อก

คีมล็อกเป็นคีมที่สามารถปรับแรงบีบและล็อกปากคีมให้อยู่กับที่ได้ ทำให้สามารถจับชิ้นงานค้างไว้โดยไม่ต้องออกแรงบีบด้ามตลอดเวลา

จุดเด่นของคีมประเภทนี้คือช่วยให้ช่างมีมือว่างสำหรับทำงานส่วนอื่น

เหมาะกับงาน

• จับชิ้นงานเพื่อเชื่อม

• จับน็อตหรือชิ้นส่วนที่ต้องการยึด

• งานซ่อมบำรุง

• จับชิ้นงานระหว่างประกอบ

• งานที่ต้องการแรงจับต่อเนื่อง

7. คีมตัดปากเฉียง

คีมตัดปากเฉียงถูกออกแบบมาเพื่อการตัดวัสดุประเภทลวดหรือสายไฟตามพิกัดที่ผู้ผลิตกำหนด โดยส่วนตัดจะอยู่บริเวณด้านหน้าหรือด้านข้างของปากคีม

เป็นหนึ่งในคีมที่ช่างไฟฟ้าและช่างทั่วไปนิยมมีติดกล่องเครื่องมือ

เหมาะกับงาน

• ตัดสายไฟ

• ตัดลวด

• ตัดเคเบิลไทบางชนิด

• ตัดวัสดุเส้นเล็กตามพิกัดเครื่องมือ

ควรตรวจสอบความสามารถในการตัดของคีมแต่ละรุ่นก่อนใช้งาน เพราะการนำไปตัดวัสดุที่แข็งหรือใหญ่เกินพิกัดอาจทำให้คมตัดเสียหายได้

8. คีมปอกสายไฟ

คีมปอกสายไฟออกแบบมาเพื่อช่วยปอกฉนวนออกจากสายไฟ โดยไม่ต้องใช้มีดหรือคัตเตอร์ในการกรีดฉนวนด้วยตัวเอง

คีมบางรุ่นสามารถรองรับสายไฟหลายขนาด และบางรุ่นมีฟังก์ชันตัดสายหรือย้ำขั้วต่อเพิ่มเติม

เหมาะกับงาน

• ปอกสายไฟ

• เตรียมสายไฟก่อนต่อ

• งานติดตั้งระบบไฟฟ้า

• งานซ่อมระบบไฟฟ้า

ควรเลือกช่องปอกให้ตรงกับขนาดสายไฟ และปฏิบัติตามคำแนะนำของผู้ผลิต เพื่อไม่ให้ตัวนำภายในสายเสียหาย

9. คีมย้ำหางปลา

คีมย้ำหางปลาใช้สำหรับย้ำขั้วต่อหรือหางปลากับสายไฟ เพื่อให้จุดเชื่อมต่อมีความแน่นตามประเภทของขั้วต่อและเครื่องมือ

เหมาะกับงาน

• งานเดินสายไฟ

• ย้ำหางปลา

• งานประกอบตู้ไฟ

• งานติดตั้งระบบไฟฟ้า

คีมย้ำแต่ละแบบรองรับขนาดและรูปแบบขั้วต่อแตกต่างกัน จึงควรเลือกให้ตรงกับชนิดของหางปลาและขนาดสายไฟ

10. คีมปากนกแก้ว

คีมปากนกแก้วมีปากที่ออกแบบมาเพื่อการจับ ตัด หรือดัดวัสดุบางประเภท โดยรูปทรงและความสามารถจะแตกต่างกันไปตามรุ่น

ในงานก่อสร้างอาจพบการใช้งานสำหรับจับหรือตัดลวดผูกเหล็ก รวมถึงงานที่ต้องใช้แรงจับค่อนข้างมาก

เหมาะกับงาน

• งานผูกเหล็กบางประเภท

• จับและดัดลวด

• ตัดวัสดุเส้นเล็กตามพิกัด

• งานก่อสร้างและงานช่างทั่วไป

11. คีมถ่างแหวนล็อก

คีมถ่างแหวนล็อก หรือคีมสำหรับถอดแหวนสแน็ปริง ใช้สำหรับถอดและติดตั้งแหวนล็อกที่อยู่ในร่องของเพลา หรือตัวเรือนของชิ้นส่วนเครื่องจักร

มีทั้งแบบสำหรับแหวนล็อกภายในและภายนอก จึงต้องเลือกให้ตรงกับลักษณะของแหวน

เหมาะกับงาน

• ซ่อมเครื่องจักร

• งานยานยนต์

• ถอดแหวนล็อก

• งานซ่อมอุปกรณ์และชิ้นส่วนกลไก

12. คีมปอกและตัดสายอเนกประสงค์

คีมบางรุ่นรวมหลายฟังก์ชันไว้ในเครื่องมือเดียว เช่น ปอกสาย ตัดสาย และย้ำขั้วต่อ จึงเหมาะกับช่างที่ต้องการลดจำนวนเครื่องมือที่ต้องพก

อย่างไรก็ตาม ควรตรวจสอบว่าฟังก์ชันแต่ละส่วนรองรับขนาดและชนิดวัสดุอะไรบ้างก่อนใช้งาน

ตารางเปรียบเทียบคีมแต่ละประเภท

คีมแต่ละประเภทควรเลือกอย่างไร?

เมื่อรู้แล้วว่า คีม มีกี่ประเภท เหมาะกับการใช้งานแบบไหน? ขั้นตอนต่อไปคือเลือกให้ตรงกับลักษณะงานจริง

เลือกตามประเภทวัสดุ

หากต้องตัดสายไฟ ควรเลือกคีมตัดที่ระบุว่าสามารถตัดสายไฟขนาดนั้นได้ ไม่ควรใช้คีมทั่วไปตัดวัสดุที่แข็งเกินพิกัด

เลือกตามขนาดชิ้นงาน

งานชิ้นเล็กอาจเหมาะกับคีมปากแหลมหรือปากจิ้งจก ส่วนงานที่ต้องจับท่อหรือชิ้นงานขนาดใหญ่กว่าอาจต้องใช้คีมที่สามารถปรับระยะปากได้

ดูวัสดุและคุณภาพของคีม

คีมที่ต้องใช้งานหนักควรเลือกวัสดุและกระบวนการผลิตที่เหมาะสม รวมถึงตรวจสอบคุณภาพของจุดหมุน ปากคีม และด้ามจับ

เลือกด้ามจับให้เหมาะกับงาน

หากต้องใช้งานเป็นเวลานาน ด้ามจับที่ออกแบบให้จับถนัดมือจะช่วยลดความเมื่อยล้าได้ และสำหรับงานไฟฟ้า ควรเลือกเครื่องมือที่มีคุณสมบัติด้านฉนวนตรงตามงานและมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง

คีมแบบไหนที่ควรมีติดกล่องเครื่องมือ?

หากเป็นช่างทั่วไปหรือเจ้าของบ้านที่ต้องการเครื่องมือพื้นฐาน อาจเริ่มจากคีมที่ใช้งานได้หลากหลายก่อน เช่น

คีมปากจิ้งจกหรือคีมปากผสม สำหรับจับและดัดชิ้นงาน

คีมตัด สำหรับตัดลวดหรือสายไฟตามพิกัด

คีมปั๊มน้ำ สำหรับงานจับท่อและข้อต่อ

คีมล็อก สำหรับงานจับยึดชิ้นงาน

หากทำงานไฟฟ้าเป็นประจำ ก็ควรเพิ่มคีมปอกสายไฟและคีมย้ำหางปลาที่เหมาะกับชนิดสายและขั้วต่อที่ใช้งาน

ส่วนช่างที่ทำงานเฉพาะทาง เช่น งานเครื่องจักรหรืองานยานยนต์ ก็ควรเลือกคีมเฉพาะทางให้ตรงกับงานมากกว่าพยายามใช้คีมชนิดเดียวแทนทุกอย่าง

ใช้คีมอย่างไรให้ปลอดภัย?

แม้คีมจะเป็นเครื่องมือที่ดูไม่อันตราย แต่การใช้ผิดวิธีอาจทำให้เกิดการบาดเจ็บหรือทำให้เครื่องมือเสียหายได้

• ตรวจสอบคีมก่อนใช้งานทุกครั้ง

• ไม่ใช้คีมที่มีรอยแตกหรือจุดหมุนผิดปกติ

• เลือกคีมให้ตรงกับประเภทงาน

• ไม่ใช้คีมแทนประแจ หากไม่ได้ออกแบบมาเพื่อการขัน

• ไม่ใช้คีมตัดวัสดุที่เกินพิกัด

• ไม่เพิ่มความยาวด้ามด้วยท่อเพื่อเพิ่มแรง หากผู้ผลิตไม่ได้ออกแบบให้ทำเช่นนั้น

• งานไฟฟ้าควรตัดแหล่งจ่ายไฟก่อนทำงานเมื่อสามารถทำได้อย่างเหมาะสม

• ใช้เครื่องมือที่มีคุณสมบัติด้านฉนวนตามข้อกำหนดของงานเมื่อจำเป็น

• สวมอุปกรณ์ป้องกันที่เหมาะสมกับลักษณะงาน

โดยเฉพาะงานไฟฟ้า ไม่ควรถือว่าคีมด้ามหุ้มพลาสติกทั่วไปเป็นเครื่องมือฉนวนสำหรับทำงานกับวงจรที่มีกระแสไฟ เพราะ “ด้ามจับหุ้มฉนวน” กับ “เครื่องมือที่ได้รับการออกแบบและรับรองสำหรับงานไฟฟ้า” ไม่ใช่สิ่งเดียวกัน

วิธีดูแลคีมให้ใช้งานได้นาน

หลังใช้งานควรเช็ดทำความสะอาดคีมและเก็บไว้ในที่แห้ง เพื่อป้องกันสนิม โดยเฉพาะคีมที่ใช้งานในพื้นที่ชื้นหรือสัมผัสน้ำ

หากจุดหมุนเริ่มฝืด สามารถดูแลตามคำแนะนำของผู้ผลิต และควรหลีกเลี่ยงการใช้น้ำมันหรือสารเคมีกับส่วนประกอบที่ผู้ผลิตไม่ได้ระบุว่าสามารถใช้ได้

นอกจากนี้ควรตรวจสอบคมตัด ปากคีม และจุดหมุนเป็นระยะ หากพบความเสียหายมากกว่าที่สามารถซ่อมบำรุงได้อย่างปลอดภัย ควรเปลี่ยนเครื่องมือใหม่

สรุป คีม มีกี่ประเภท เหมาะกับการใช้งานแบบไหน?

เมื่อถามว่า คีม มีกี่ประเภท เหมาะกับการใช้งานแบบไหน? จริง ๆ แล้วคีมมีหลายรูปแบบมากกว่าที่เห็นในกล่องเครื่องมือทั่วไป เพราะแต่ละชนิดถูกออกแบบมาเพื่อแก้ปัญหาของงานที่แตกต่างกัน

คีมปากจิ้งจกเหมาะกับการจับและดัดชิ้นงานในพื้นที่แคบ คีมตัดเหมาะกับการตัดวัสดุเส้นเล็กตามพิกัด คีมปั๊มน้ำเหมาะกับการจับท่อและข้อต่อ ส่วนคีมล็อกเหมาะกับการจับยึดชิ้นงานให้อยู่กับที่ ขณะที่คีมปอกสายไฟและคีมย้ำหางปลาจะตอบโจทย์งานไฟฟ้าโดยเฉพาะ

ดังนั้นก่อนเลือกซื้อคีม อย่าเพิ่งดูแค่รูปร่างหรือราคา แต่ควรเริ่มจากคำถามง่าย ๆ ว่า “เราจะเอาไปทำงานอะไร?” แล้วเลือกประเภท ขนาด และคุณสมบัติของคีมให้ตรงกับงาน เพราะเครื่องมือที่เหมาะสมจะช่วยให้งานง่ายขึ้น ทำงานได้มีประสิทธิภาพ และลดโอกาสเกิดความเสียหายทั้งกับเครื่องมือและชิ้นงาน

สอบถามเพิ่มเติม

Facebook:https://www.facebook.com/ContractorShopTH

Line: @Contractorshop

Shopee: https://shopee.co.th/ctsshop

Lazada: https://shopee.co.th/ctsshop

TikTok: https://www.tiktok.com/@contractor_shop

Tel: 02-091-9789

เยี่ยมชมเว็ปไซต์ คลิก: https://contractorshop.co.th/th/