รู้หรือไม่ ถังดับเพลิงมีกี่ประเภท ใช้งานแบบไหน?

ถังดับเพลิง: รู้จักประเภท วิธีเลือกใช้ และการดูแลอย่างถูกต้อง

ถังดับเพลิงเป็นอุปกรณ์ที่หลายคนอาจไม่ได้หยิบมาใช้งานเป็นประจำ แต่เมื่อเกิดเหตุเพลิงไหม้ขึ้นมา ถังดับเพลิงที่อยู่ในสภาพพร้อมใช้งานและเลือกชนิดได้เหมาะสมสามารถมีบทบาทสำคัญในการควบคุมเพลิงในระยะแรกได้

การเลือกถังดับเพลิงจึงไม่ควรดูเพียงขนาดหรือราคาเท่านั้น เพราะถังดับเพลิงแต่ละประเภทถูกออกแบบมาให้เหมาะกับเชื้อเพลิงและลักษณะของไฟที่แตกต่างกัน หากเลือกไม่ตรงกับประเภทของเพลิง อาจทำให้การดับไฟไม่ได้ผลและอาจเพิ่มความเสี่ยงได้

สำหรับคนที่กำลังหาข้อมูลถังดับเพลิงเพื่อใช้ในบ้าน ร้านค้า สำนักงาน โรงงาน หรือพื้นที่ก่อสร้าง บทความนี้จะพาไปรู้จักประเภทของถังดับเพลิง วิธีเลือก และสิ่งที่ควรตรวจสอบก่อนนำไปใช้งาน

ถังดับเพลิง คืออะไร?

ข้อมูลถังดับเพลิง หมายถึงรายละเอียดต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับถังดับเพลิง ไม่ว่าจะเป็นประเภทของสารดับเพลิง ชนิดของไฟที่สามารถใช้ดับ ขนาด น้ำหนัก วิธีใช้งาน อายุการใช้งาน รวมถึงวิธีตรวจสอบและบำรุงรักษา

ถังดับเพลิงแต่ละชนิดมีคุณสมบัติไม่เหมือนกัน ดังนั้นก่อนเลือกซื้อควรดูฉลากและรายละเอียดจากผู้ผลิตเป็นหลัก เพื่อให้แน่ใจว่าถังนั้นเหมาะกับพื้นที่และประเภทความเสี่ยงที่ต้องการป้องกัน

ถังดับเพลิงใช้ทำอะไร?

หน้าที่หลักของถังดับเพลิงคือใช้สำหรับ ควบคุมหรือดับเพลิงในระยะเริ่มต้น ก่อนที่ไฟจะลุกลามเป็นวงกว้าง

ตัวอย่างสถานที่ที่มักติดตั้งถังดับเพลิง ได้แก่

• บ้านพักอาศัย
• ร้านค้า
• สำนักงาน
• โรงงาน
• โกดังและคลังสินค้า
• อาคารพาณิชย์
• สถานที่ก่อสร้าง
• ห้องครัว
• พื้นที่ที่มีการใช้เครื่องจักรหรืออุปกรณ์ไฟฟ้า

การติดตั้งควรอยู่ในตำแหน่งที่มองเห็นและหยิบใช้งานได้สะดวก โดยไม่ถูกสิ่งของกีดขวาง

ประเภทของถังดับเพลิงมีอะไรบ้าง?

ถังดับเพลิงสามารถแบ่งตามชนิดของสารดับเพลิงและลักษณะการใช้งาน ซึ่งแต่ละแบบเหมาะกับไฟแตกต่างกัน

1. ถังดับเพลิงชนิดผงเคมีแห้ง

เป็นถังดับเพลิงที่พบได้ค่อนข้างบ่อย เนื่องจากสามารถใช้กับไฟได้หลายประเภทตามที่ผลิตภัณฑ์กำหนด

จุดเด่นคือใช้งานได้หลากหลายและมีผลิตภัณฑ์หลายขนาดให้เลือก จึงมักพบในบ้าน ร้านค้า สำนักงาน และพื้นที่ทั่วไป

อย่างไรก็ตาม หลังใช้งานผงเคมีอาจกระจายอยู่ในพื้นที่ จึงควรทำความสะอาดบริเวณที่ได้รับผลกระทบตามความเหมาะสม

2. ถังดับเพลิงชนิดคาร์บอนไดออกไซด์ หรือ CO₂

ถังชนิดนี้ใช้ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์เป็นสารดับเพลิง และมักใช้กับเพลิงที่เกี่ยวข้องกับอุปกรณ์ไฟฟ้าและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ตามข้อกำหนดของผลิตภัณฑ์

ข้อดีอย่างหนึ่งคือไม่ทิ้งผงเคมีไว้บนอุปกรณ์เหมือนถังชนิดผงเคมีแห้ง

อย่างไรก็ตาม CO₂ มีลักษณะการใช้งานเฉพาะและต้องระมัดระวังเรื่องพื้นที่ปิดและการระบายอากาศ จึงควรศึกษาวิธีใช้จากผู้ผลิตก่อนใช้งาน

3. ถังดับเพลิงชนิดน้ำ

ใช้สารดับเพลิงประเภทน้ำ เหมาะกับเพลิงบางประเภทที่เกี่ยวข้องกับวัสดุทั่วไป เช่น กระดาษ ไม้ หรือผ้า

ไม่ควรนำไปใช้กับไฟฟ้าที่ยังมีกระแสไฟหรือของเหลวไวไฟ เว้นแต่ผลิตภัณฑ์นั้นได้รับการออกแบบและระบุว่าสามารถใช้กับกรณีนั้นได้

4. ถังดับเพลิงชนิดโฟม

ถังดับเพลิงชนิดโฟมสามารถใช้กับเพลิงบางประเภท เช่น วัสดุทั่วไปและของเหลวไวไฟ ตามประเภทและมาตรฐานของผลิตภัณฑ์

โฟมจะช่วยปกคลุมบริเวณเชื้อเพลิง ทำให้ลดการสัมผัสระหว่างเชื้อเพลิงกับออกซิเจน

5. ถังดับเพลิงชนิดสารสะอาด

สารดับเพลิงกลุ่มนี้ถูกออกแบบมาเพื่อลดปัญหาสารตกค้างหลังใช้งาน จึงเหมาะกับพื้นที่ที่มีอุปกรณ์หรือทรัพย์สินที่ไม่ต้องการให้มีผงหรือของเหลวตกค้าง เช่น ห้องอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์บางประเภท

แต่ผลิตภัณฑ์แต่ละชนิดมีคุณสมบัติแตกต่างกัน ควรตรวจสอบชนิดของเพลิงที่ระบุบนฉลากก่อนเลือกใช้งาน

ประเภทของไฟกับถังดับเพลิงเกี่ยวข้องกันอย่างไร?

เรื่องที่สำคัญมากในการเลือกถังดับเพลิงคือ ต้องรู้ก่อนว่าในพื้นที่มีความเสี่ยงจากไฟประเภทใด

โดยทั่วไปการจำแนกประเภทของเพลิงจะเกี่ยวข้องกับชนิดของเชื้อเพลิง เช่น

• เพลิงจากวัสดุทั่วไป เช่น ไม้ กระดาษ ผ้า
• เพลิงจากของเหลวไวไฟ เช่น น้ำมันหรือสารไวไฟบางชนิด
• เพลิงจากก๊าซไวไฟ
• เพลิงที่เกี่ยวข้องกับอุปกรณ์ไฟฟ้า
• เพลิงจากน้ำมันและไขมันที่ใช้ประกอบอาหาร

รายละเอียดการแบ่งประเภทและสัญลักษณ์อาจแตกต่างกันตามมาตรฐานที่ใช้อ้างอิง ดังนั้นควรอ่านฉลากของถังและเลือกชนิดที่ผู้ผลิตระบุว่าสามารถใช้กับเพลิงประเภทนั้นได้

เลือกถังดับเพลิงอย่างไรให้เหมาะกับพื้นที่?

การเลือกถังดับเพลิงควรเริ่มจากการประเมินความเสี่ยงของพื้นที่ก่อน ไม่ใช่เลือกจากขนาดเพียงอย่างเดียว

1. สำรวจว่าพื้นที่มีความเสี่ยงจากอะไร

บ้านที่มีห้องครัวจะมีความเสี่ยงแตกต่างจากสำนักงานที่มีคอมพิวเตอร์จำนวนมาก หรือโรงงานที่มีเครื่องจักรและสารไวไฟ

จึงควรเลือกถังที่เหมาะกับความเสี่ยงหลักของพื้นที่

2. เลือกชนิดสารดับเพลิงให้เหมาะสม

ควรดูข้อมูลบนฉลากว่าถังสามารถใช้กับเพลิงประเภทใดได้บ้าง หากไม่แน่ใจควรสอบถามผู้จำหน่ายหรือผู้เชี่ยวชาญก่อนติดตั้ง

3. เลือกขนาดให้เหมาะกับสถานที่

ถังขนาดใหญ่สามารถบรรจุสารดับเพลิงได้มากขึ้น แต่ก็มีน้ำหนักมากขึ้นตามไปด้วย

หากต้องการให้คนทั่วไปสามารถหยิบใช้ได้ง่าย ควรพิจารณาขนาดและน้ำหนักให้เหมาะกับผู้ใช้งานจริง

4. ตรวจสอบมาตรฐาน

ควรเลือกผลิตภัณฑ์ที่มีรายละเอียดผู้ผลิตและมาตรฐานหรือการรับรองที่เกี่ยวข้องอย่างชัดเจน โดยเฉพาะการใช้งานในอาคาร โรงงาน หรือสถานประกอบการที่มีข้อกำหนดเฉพาะ

ติดตั้งถังดับเพลิงตรงไหนดี?

ตำแหน่งติดตั้งมีความสำคัญไม่แพ้การเลือกถัง เพราะเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน ผู้ใช้งานต้องสามารถมองเห็นและเข้าถึงถังได้อย่างรวดเร็ว

ตำแหน่งที่เหมาะสมควร

• มองเห็นได้ง่าย
• เข้าถึงได้สะดวก
• ไม่มีสิ่งของวางกีดขวาง
• อยู่ใกล้บริเวณที่มีความเสี่ยงตามการประเมิน
• มีป้ายหรือเครื่องหมายระบุให้เห็นชัดเจน
• ไม่ควรวางในจุดที่มีโอกาสถูกความร้อนหรือสภาพแวดล้อมที่ไม่เหมาะสม

สำหรับสถานประกอบการหรืออาคารที่มีข้อกำหนดด้านความปลอดภัย ควรติดตั้งตามมาตรฐานและข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง

วิธีตรวจสอบถังดับเพลิงเบื้องต้น

ไม่ควรรอให้เกิดเหตุเพลิงไหม้แล้วจึงตรวจสอบถัง เพราะอุปกรณ์อาจมีปัญหาโดยไม่รู้ตัว

ควรตรวจสอบเป็นระยะว่า

• ตัวถังไม่มีรอยบุบ แตก หรือเป็นสนิมรุนแรง
• สายฉีดและหัวฉีดอยู่ในสภาพสมบูรณ์
• สลักและซีลยังอยู่ในสภาพปกติ
• เกจวัดแรงดันอยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสมสำหรับถังชนิดที่มีเกจ
• ไม่มีสิ่งของกีดขวางบริเวณที่ติดตั้ง
• ฉลากและคำแนะนำยังอ่านได้ชัดเจน
• อยู่ในช่วงเวลาการตรวจสอบและบำรุงรักษาตามที่กำหนด

หากพบความผิดปกติ ไม่ควรแกะหรือซ่อมเอง ควรนำไปตรวจสอบโดยผู้ให้บริการที่มีความรู้และเหมาะสมกับประเภทของถัง

วิธีใช้ถังดับเพลิงเบื้องต้น

หากเกิดเพลิงไหม้และเป็นสถานการณ์ที่สามารถใช้ถังดับเพลิงได้อย่างปลอดภัย ผู้ใช้งานควรตั้งสติและปฏิบัติตามขั้นตอนที่ระบุบนถัง

หลักการใช้งานทั่วไปมักประกอบด้วย

ดึง – ปลด – กด – ส่าย

1. ดึง สลักนิรภัยออก
2. ปลด สายหรือหัวฉีดให้อยู่ในตำแหน่งพร้อมใช้งาน
3. กด คันบีบเพื่อปล่อยสารดับเพลิง
4. ส่าย หัวฉีดไปยังบริเวณฐานของเปลวไฟตามคำแนะนำของผลิตภัณฑ์

แต่สิ่งสำคัญที่สุดคือ ความปลอดภัยของคน หากไฟมีขนาดใหญ่ ลุกลามอย่างรวดเร็ว มีควันหนา หรือไม่สามารถควบคุมได้ ควรออกจากพื้นที่และแจ้งหน่วยงานฉุกเฉินตามขั้นตอนของสถานที่ ไม่ควรเสี่ยงเข้าไปดับไฟด้วยตัวเอง

ถังดับเพลิงหมดอายุหรือไม่?

ถังดับเพลิงไม่ได้หมายความว่าเมื่อถึงวันหนึ่งแล้วจะใช้งานไม่ได้ทันที แต่ตัวถัง สารดับเพลิง และชิ้นส่วนต่าง ๆ จำเป็นต้องได้รับการตรวจสอบและบำรุงรักษาตามรอบที่กำหนด

ระยะเวลาและวิธีบำรุงรักษาขึ้นอยู่กับชนิดของถัง ผู้ผลิต และมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง

ดังนั้นแทนที่จะดูเพียงคำว่า “หมดอายุ” ควรตรวจสอบ วันที่ผลิต วันที่ตรวจสอบครั้งล่าสุด สภาพของตัวถัง และประวัติการบำรุงรักษา ประกอบกัน

ถังดับเพลิงควรตรวจสอบบ่อยแค่ไหน?

ความถี่ในการตรวจสอบขึ้นอยู่กับประเภทถัง สถานที่ติดตั้ง และข้อกำหนดของมาตรฐานหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

อย่างน้อยควรมีการตรวจดูสภาพภายนอกเป็นประจำ เพื่อให้แน่ใจว่าถังยังอยู่ในตำแหน่งที่พร้อมใช้งาน ไม่มีความเสียหาย และสามารถเข้าถึงได้

ส่วนการตรวจสอบและบำรุงรักษาเชิงลึกควรดำเนินการตามคำแนะนำของผู้ผลิตและข้อกำหนดที่ใช้กับสถานที่นั้น ๆ

สรุปข้อมูลถังดับเพลิง

ข้อมูลถังดับเพลิง ที่ควรรู้ไม่ได้มีเพียงเรื่องของขนาดหรือราคา แต่ควรทำความเข้าใจตั้งแต่ ประเภทของสารดับเพลิง ประเภทของไฟ ลักษณะพื้นที่ วิธีติดตั้ง วิธีใช้งาน และการตรวจสอบบำรุงรักษา

ถังดับเพลิงแต่ละชนิดมีข้อดีและข้อจำกัดแตกต่างกัน การเลือกที่เหมาะสมจึงควรเริ่มจากการประเมินความเสี่ยงของพื้นที่ก่อน เช่น บ้าน ร้านค้า สำนักงาน โรงงาน หรือห้องครัว แล้วจึงเลือกชนิดและขนาดของถังให้เหมาะกับการใช้งาน

ที่สำคัญคือถังดับเพลิงเป็นเพียงอุปกรณ์สำหรับรับมือกับ เพลิงในระยะเริ่มต้น หากไฟลุกลามหรือมีความเสี่ยงต่อชีวิต ไม่ควรฝืนเข้าไปดับไฟ ควรให้ความสำคัญกับการอพยพและความปลอดภัยเป็นอันดับแรก

การมีถังดับเพลิงที่เหมาะสม ติดตั้งในจุดที่เข้าถึงง่าย และได้รับการตรวจสอบอย่างสม่ำเสมอ จึงเป็นหนึ่งในพื้นฐานสำคัญของการเตรียมความพร้อมด้านความปลอดภัยในสถานที่ต่าง ๆ

สอบถามเพิ่มเติม

Facebook:https://www.facebook.com/ContractorShopTH

Line: @Contractorshop

Shopee: https://shopee.co.th/ctsshop

Lazada: https://shopee.co.th/ctsshop

TikTok: https://www.tiktok.com/@contractor_shop

Tel: 02-091-9789

เยี่ยมชมเว็ปไซต์ คลิก: https://contractorshop.co.th/th/